AKCJA SPOŁECZNA – Wspólnie ratujmy cmentarz na Biedroniówce!

1
1532

Stary cmentarz na Biedroniówce oraz jego odnowa od pewnego czasu znów stanowi temat dyskusji mieszkańców naszej gminy. O sprawie pisaliśmy już w ubiegłym roku z nadzieją, że coś się ruszy w tym temacie – LINK. Po zorganizowanej w 2002 roku akcji ratowania cmentarza, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Żegocińskiej i ówczesnego Proboszcza prałata Antoniego Porębę, miejsce to zostało uporządkowane. Od tego czasu minęło już 17 lat – dlatego ostatnio została podjęta kolejna próba odnowy cmentarza. Mamy nadzieję, że tym razem już skuteczna!

fot. Virtual-Earth. Zaniedbany cmentarz z lotu ptaka.

Z inicjatywy Wójta Gminy Wojciecha Wrony oraz grupy mieszkańców naszej gminy w maju rozpoczęły się pierwsze prace porządkowe. W pracach brało udział kilkanaście osób (w tym wielu członków nowego stowarzyszenia Żegocina OdNowa). Pierwsze spotkanie miało charakter organizacyjny. Jednak mimo to, po całodniowym sprzątaniu udało się uporządkować południowo-zachodnią część cmentarza.

Kolejna akcja jest planowana na najbliższą sobotę, 13 lipca o godzinie 9:00.
– Zwracam się z apelem do mieszkańców o włączenie się do sprzątania cmentarza na Biedroniówce. Ponieważ ze względu na groby nie da się tam wjechać ciężkim sprzętem, przyda się każda para rąk do pomocy – mówi Wójt Gminy Wojciech Wrona.

Wydarzenie na Facebooku 

Efektem końcowym prac ma być utworzenie lapidarium – wydzielonego miejsca, w którym zostaną zgromadzone wszystkie ocalałe nagrobki i ich fragmenty oraz krzyże. O planach Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Żegocińskiej związanych z cmentarzem,  pisała również w ubiegłym roku Pani Joanna Pastuszak-Cybulska w artykule “Co z cmentarzem na Biedroniówce“. Mocno zaangażowana w sprawę odnowy cmentarza autorka, w tekście porusza kilka ważnych tematów dotyczących tego szczególnego miejsca.
Warto pamiętać, że na cmentarzu tym znajduje się wyjątkowy zabytek – chłopski, kamienny nagrobek pochodzący z 1833 r. Jest to najstarszy zachowany nagrobek chłopski w Polsce! Nasza Gmina nie ma zbyt dużo zabytków, dbajmy więc o te, które mamy!

Tak wyglądał cmentarz 17 lat temu po pierwszej akcji SPZŻ:


Fot. Tadeusz Olszewski

O Cmentarzu na Biedrońiówce można znaleźć wiele ciekawych informacji:

Czesław Blajda w książce “Żegocina dawna i współczesna” pisał: “Cmentarz znajdował się pierwotnie koło kościoła, chowano tam zmarłych parafian. Wysoko ceniono miejsce przy murze kościelnym, w przedsionku pod dzwonnicą i sobotami. […] Zmarły w 1759 r. pleban Józef Utylski pochowany został bezpośrednio pod wielkim ołtarzem. W Żegocinie odbywały się pogrzeby z całej parafii, również z Ujazdu i Zbydniowa. Na przełomie XVIII i XIX wieku założono osobny cmentarz na polu plebańskim, na pd.-wschód od kościoła. Na opuszczonym przy końcu XIX w. starym cmentarzu znajduje sie najstarszy w Polsce chłopski nagrobek “Reginy Kuscyny” (Kuska) z 1833 r.”

Tadeusz Olszewski: Przez kilkadziesiąt lat cmentarz zarastały drzewa, krzaki i trawa. Nagrobne pomniki poprzewracały się, mchem pokryły się kamienne płyty, a korzenie drzew rozsadziły wiele kamiennych postumentów. Pielęgnowane były tylko dwa najpóźniejsze groby, położone w zachodniej części cmentarza. Sprawą uratowania tego cmentarza od całkowiej zagłady zainteresowało się Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Żegocińśkiej im. Czesława Blajdy. 16 kwietnia 2002 roku aktyw Stowarzyszenia odbył w sprawie cmentarza naradę z księdzem proboszczem – prałatem Antonim Porębą. Okazało się, że stanowiska obu stron są zbieżne. Nie można już odtworzyć całego cmentarza. Postanowiono więc, że wspólnymi siłami, odbuduje się tylko część cmentarza, tą najbardziej suchą i tam zostaną przeniesione ocalałe nagrobki. Teren zostanie ogrodzony i będzie pielęgnowany. Wraz z poczatkiem wiosny 2002 roku rozpoczęły się prace porządkowe na dawnym żegocińskim cmentarzu, położonym w przysiółku Biedroniówka. To dowód na to, że władze parafialne i mieszkańcy wsi, postanowili uratować dawny cmentarz od całkowitej zagłady.

Portal Bocheńskie dzieje:
“Na ziemi bocheńskiej znajduje się wiele pięknych nagrobków, cennych ze względów historycznych i artystycznych. Wyjątkowym zabytkiem jest na pewno chłopski, kamienny nagrobek Reginy Kuscycny (Kuskowej?, Kozłowej?) pochodzący z 1833 r. Zdaniem profesora Romana Reinfussa, wybitnego znawcy polskiej rzeźby kamiennej, jest to najstarszy zachowany nagrobek chłopski w Polsce! Nie wiemy kim była owa Kuscyna. Zapewne była pobożną chłopką z Żegociny lub okolicy, którą los wyróżnił tym, że na nagrobku przetrwało jej imię, i nie pozostała anonimową, jak tylu współcześnie jej zmarłych. Jeszcze kilka lat temu jej nagrobek znajdował się na starym cmentarzu w Żegocinie, na tzw. “Biedroniówce” (powyżej kościoła parafialnego). Opuszczony cmentarz od wielu lat coraz bardziej zarastał, a znaczna część XIX-wiecznych nagrobków uległa zniszczeniu. Na szczęście dzięki Stowarzyszeniu Przyjaciół Ziemi Żegocińskiej, wspomniany zabytek został odnaleziony i zabezpieczony. Członkowie stowarzyszenia planują w przyszłości wyeksponować go w specjalnym lapidarium, upamiętniającym opuszczony cmentarz.”

 

 

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here